Günümüz kurumsal IT altyapılarında, kamu kurumlarında ve özellikle savunma sanayisinde, açık kaynak kodlu ve güvenli sistemlere geçiş süreci hızla artmaktadır. Buna karşılık piyasada bu sistemleri yönetecek, optimize edecek ve güvenliğini sağlayacak nitelikli, pratik uygulama becerisine sahip sistem uzmanı, mühendisi ve yöneticisi açığı oldukça yüksektir. Bu eğitim; sektördeki bu nitelikli personel ihtiyacını karşılamak, dışa bağımlılığı azaltmak ve işletim sistemleri ile yazılımların maliyet avantajından en verimli şekilde yararlanabilecek donanımlı uzmanlar yetiştirmek amacıyla hazırlanmıştır.

Bu eğitimin amacı katılımcılara modern Linux işletim sistemi mimarisini, sistem yönetimini, ağ konfigürasyonlarını ve altyapı güvenliğini uluslararası standartlarda uçtan uca aktarmaktır. Kurumsal IT altyapılarında ve savunma sanayiinde Linux sistem uzmanlarına olan yüksek ihtiyaç doğrultusunda hazırlanan bu eğitim, teorik bilginin ötesine geçerek sektörel gereksinimleri karşılamayı hedeflemektedir. Yerel sanal sunucu altyapısı üzerinde planlanan bu eğitimde, katılımcılar; teorik konuları doğrudan birebir laboratuvar ortamında, yüz yüze ve pratik uygulama senaryolarıyla deneyimleyeceklerdir. Güncel Linux standartları doğrultusunda hazırlanan içerik sayesinde katılımcılar; eğitim sonunda kendi sunucularında üretim ortamına uygun Nginx Web & Reverse Proxy (SSL/TLS), MariaDB Veritabanı, SFTP/NFS Dosya Paylaşım ve Merkezi Log/Zaman servislerini sıfırdan kurup yapılandırabilen, Kernel parametrelerini optimize edebilen ve sistem güvenliğini sağlayabilen sistem yöneticileri hâline geleceklerdir.

Bilişim sektöründe sistem yöneticisi/mühendisi olarak kariyer yapmak isteyenler,

Bilişim ve mühendislik bölümü öğrencileri 

Kendi altyapılarını yönetmek isteyen ağ/bilgi işlem personelleri

90 Ders Saati

(Son gün eğitim 6 saat sürecektir)

(Zorunlu haller durumunda (resmî tatil, hastalık, yoğun hava şartları vb.) haber verilerek eğitim tarihlerinde değişiklik yapılabilir.)

Eğitim dili Türkçe’dir.

Öğrencilerin başarısı 3 ana aşamada değerlendirilecektir:

1. Ara Değerlendirme Sınavı (%25):Bölüm 1 (Modül 1 ve 2) konularını kapsayan, öğrenme ortamında uygulanan teorik ara sınav.
2. Final Değerlendirme Sınavı (%35):Tüm modülleri kapsayan, eğitim sonunda yapılan genel değerlendirme sınavı.
3. Bitirme Projesi (%40):Her öğrencinin kendisine ayrılan sanal sunucuyu laboratuvar ortamında sıfırdan hazırlayarak; Nginx, Güvenlik Duvarı, Loglama vb. servisleri ayağa kaldırması ve çalışır durumda teslim etmesi.

Ek olarak, başarı belgesi alabilmek için yüz yüze derslere devam oranının en az %70 ve genel başarı notunun en az 60/100 olması gerekmektedir. 

Öğr. Gör. Dr. Orhan Aslan – BÖTE 

Müh. Yaver Cansız – BİDB

Öğr. Gör. Tayfun Asker – BİDB 

Arş. Gör. Uğur Adıyaman – BİDB 

Modül 1: Özgür Yazılım, Linux Mimarisi, Boot ve Temel Sistem Yönetimi (15 Saat)

• Özgür Yazılım, Açık Kaynak temelleri, GNU/Linux kavramı ve Linux dağıtımları
• Linux mimarisi, donanım katmanı, Kernel ve Userspace
• SSH protokolü ile güvenli uzaktan erişim ve anahtar tabanlı kimlik doğrulama
• Boot süreci mimarisi: BIOS/UEFI, GRUB2 önyükleyicisi, initramfs, systemd ve targets/runlevels
• GNU/Linux komut satırı (CLI), FHS (Filesystem Hierarchy Standard), temel dosya ve dizin yönetimi araçları
• Paket yönetimi mimarisi: Debian (dpkg/APT), Red Hat (RPM/DNF) karşılaştırması, repository yönetimi ve paylaşımlı kütüphaneler (shared libraries)

Modül 2: Dosya Sistemleri, Depolama ve Metin İşleme (20 Saat)

• İleri düzey metin işleme araçları: pipes / Redirection,grep, sed, awk, Regex ve Vi/Vim editörü kullanımı
• Linux izin modeli: Standart izinler (rwx),umask, özel izinler (SUID, SGID, Sticky Bit), Erişim Denetim Listeleri ve Dosya Bağlantıları (Hard/Symbolic Links)
• Disk bölümlendirme (Partitioning), dosya sistemleri (ext4, xfs), UUID yönetimi,/etc/fstab yapılandırması, Swap alanı yönetimi ve dosya sistemi onarımı (fsck)
• Mantıksal Depolama Yönetimi (LVM) mimarisi ve uygulamaları (PV, VG, LV yapılandırması, alan genişletme ve daraltma)

Ara Sınav (%25)

Modül 3: Süreçler, Kernel, Performans ve Otomasyon (20 Saat)

• Süreç (Process) ve iş (Job) yönetimi,systemd servis yönetimi, journald ile merkezi log izleme
• Görev zamanlama:cron mimarisi ve systemd timers kullanımı
• Sistem kaynakları ve dar boğaz analizi: CPU, RAM, Disk I/O ve Ağ kapasite/performans izleme araçları (top,htop, iostat, vmstat, sar)
• Kernel mimarisi, kernel modül yönetimi (lsmod,modprobe), initramfs yapısı, sysctl ile kernel parametrelerinin iyileştirilmesi (Kernel Tuning)
• Bash/Shell Scripting temelleri, değişkenler, döngüler, koşullu ifadeler ve sistem yönetimi otomasyonu

Modül 4: Ağ Yönetimi ve Gelişmiş Sistem Güvenliği (20 Saat)

• Ağ temelleri: TCP/IP mimarisi, IPv4 ve IPv6 adresleme, statik yönlendirme (Routing) ve ağ sorun giderme araçları (ip,ss, tcpdump, traceroute)
• Kullanıcı ve grup yönetimi,sudo yetkilendirme mimarisi ve /etc/sudoers (visudo) yapılandırması
• Yerelleştirme (Locale) ve Pluggable Authentication Modules (PAM) esnek kimlik doğrulama yapısı
• Linux güvenlik modeli, SSH sıkılaştırması (Hardening) ve TLS/SSL yapılandırmaları
• Modern Güvenlik Duvarı Yönetimi:nftables kural mimarisi, paket filtreleme ve NAT uygulamaları (iptables)

Modül 5: Üretim Servisleri ve Altyapı Yönetimi (15 Saat)

• Merkezi Log Yönetimi ve Zaman Senkronizasyonu:journald, rsyslog, logrotate, chrony ve systemd-timesyncd
• Web Katmanı: Nginx kurulumu, SSL/TLS sertifikasyon yapılandırması ve Reverse Proxy uygulamaları
• Veritabanı Servisleri: MariaDB kurulumu, ilk konfigürasyon ve güvenlik sıkılaştırması
• Dosya Paylaşım Servisleri: SFTP (SSH over FTP) ve NFS (Network File System) uygulamaları